Batızmi kutlamaları başladı

Bexşî Güny 01.01.2010

Batızmi; Êzidi toplumunun bazı kesimlerinde kutlanan bir bayram. Batızmi'nin kutlanması, Miladten sonra 250 ile 270 arasına rastliyor.

Êzidi toplumuna karşı yapılan kanlı bir katliamdan sonra, bir çok aile yaşadığı bölgeden göç etmek zorunda kalır. O zamanki Êzidiler dini inançlarını Pir'lerin önderliğinde yaparlardı. Göç eden aileler içinde Pir ailelerin olmaması, aile büyüklerinde dini inançları îçî yaptıkları hizmette bir eksiklik olduğu düşüncesini yaratır. Bundan dolayi bir Pir'in kendi bolgelerine gelmesi için günlerce dua ederler, adak tutarlar ve bu senelerce devam eder. Tora Rengînde ve Bagok dağı ve etrafında yaşayan Çêlka Aşîretî olarak bîlînen Êzîdîler Batızmi Bayramını kutlarlar.

Tora Rengînde yanî Midyat ve çevresinde yaşayan Çêlka aşiretine mensup Êzîdîler, yeni takvime göre Aralık ayının son Perşembe'sinde Şilan gününü yani Batızmi bayramını kutlarlar.

Bagok dağı ve etrafında yaşayan Çêlka aşiretine mensup Êzîdîler ise takip eden haftanın Perşembe´sinde Şilan gününü yani Batızmi bayramını kutlarlar.(Yeni yılın ilk haftası)

Çêlka aşiretinin ismi Batızmi bayramının gelişiyle oluşmuş. Ayni haftanın Çarşamba gününde Êzîdîlerin Begleri olarak bilinen “Begê Beglaye” köyün yeni ismi Yenice Köyü (Xerabiye) gelen Pir, kendisini kendilerinin piri olduğunu söyler.

Köy heyetine 3 gün önce Dêra Dêrdile´den gelen haberle Çarşemba gününde kendi pirlerinin geleceggini bildikleri için kurban kesmişlerdi ve beklentileri beyaz saçlı, beyaz sakalı ihtiyar biri olduğu için kendisini Pir olarak tanıtan gence inanmazlar.

Köy heyeti kendilerinin Pir olduğuna inanabilmeleri için, kendisinin bir kerametini göstermesi gerektiğini söylerler. Bunun uzerine kendisini Pir olarak tanitan genc, orada ölü olarak bulunan danaya yeniden can vermesi icin Allaha dua eder ve hayvan ayaga kalkar. Ölü hayvanın ayağa kalktığını gören cemaat, kendisinin Pir olduğuna inanirlar. Pir'in geldiği haftayı kutsal bir hafta olarak sayarlar. Bu haftada kimse işe gitmez ve hafta boyunca hayır dağıtılır, şenlik yapılır. Bu haftanın günleri şoyle geçirilir; Pazartesi ve Salı günlerinde hayir dağıtılır, Çarşamba günü kurban kesilir, Perşembe günü Şilan günüdür, Pir'in gelişi için şenlik yapılır, gece uyumadan geçirilir ve Güneş'in doğuşuyla yüzler Güneş'e doğru durulup dua edilir, Cuma günü istirahat edilir, Cumartesi temizlik ve diğer işler görülür ve Pazar günü de yeni yıl (yeni bir başlangıç) olarak kutlanır.

Çêlka aşiretinin ismide: Pir´e değîlde ölü danaya can verdikten sonra inandikları için Çêlka denilir. (dananin ismi Kürtçe Çêlek´tirö Çêlka isimde burdan gelmedir)

Bu kutlamayı sadece Mardin'in Midyat, Idil ve Nusaybin ilçelerinde yaşayan Êzidiler yapar. Diğer bölgelerde yaşayan Êzidiler'de Batızmi kutlaması yoktur. Şu anda aslen Viransehir veya Batman'dan Güney Batı Kurdistan'a giden Êzidiler dışında, Güney Batı Kurdistan'da yaşayan Êzidiler tarafından da Batızmi kutlaniyor.

Ateş okşanarak yüze sürülüyor

Bu hafta Mardin ilinin Midyat ilçesinde yaşayan Êzidilerin, yeni takvime göre Aralık ayının son Perşembe'sinde kutladıkları Batızmi'yi kutluyorlar. Onceki gün kutlanan Şîlan gününde, Pirali (halkin Piri) için ve aile ferdleri için çıralar yakıldı dualar edildi. Pirali için yakılan çıranın ateşini okşayarak yüzlerine süren insanlar yapılan duaların kabul olmasını dilediler. Batızmi kutlamaları önümüzdeki hafta Idil ve Nusaybin ilçelerinde yaşayan Êzidilerin (çoli) kutlamalariyla devam edecek.